Przedszkole Miejskie nr 29 "Kasztanowa Kraina"
w Gorzowie Wielkopolskim
 
jesteś tu: strona główna
szukaj:
Powiadom znajomego
Jeżeli znasz kogoś, kogo może zainteresować ta strona, powiadom go o niej.

Twoje imię/nazwisko/pseudonim



Adres e-mail znajomego



 
 

 

POWSTANIE POSZCZEGÓLNYCH GŁOSEK
W PROCESIE ROZWOJU MOWY DZIECKA

WIEK DZIECKA

ARTYKULACJA GŁOSEK

 

pierwsze miesiące życia

 

głużenie - powstają przypadkowe dźwięki

 

ok. 6 miesiąca życia

 

gaworznie - powtarzanie usłyszanych dźwięków

 

1 – 2 rok życia

 

pojawiają się pierwsze słowa: mama, tata baba, dziecko wymawia samogłoski:  a, o, u, i, y, e oraz spółgłoski p, pi, b, bi, m, mi, d, t, n

 

2 -3  rok życia

 

pojawiają się proste zdania

dziecko wymawia samogłoski: ą, ę

i spółgłoski:  w, f, wi, fi, ś, ź, ć, dź, ń, l, li, k, g, ch, ki, gi, chi, j, ł, s, z, c, dz

 

4 - 5 rok życia

 

czasem pojawiają się głoski: sz, ż, cz, dż, r

 

5 – 6 rok życia

 

utrwalają się głoski sz, ż, cz, dż

 

7 rok życia

 

opanowana jest technika mówienia

 

   
Ćwiczenia narządów mowy:


Język i wargi:

- przesuwanie języka na dolnej wardze, od lewej do prawego kącika ust i odwrotnie; 

- wysuwanie i chowanie języka;
- wykładanie języka do brody i nosa;
- rozkładanie szerokie języka - łopata;
- robienie rurki z języka;
- wypychanie językiem policzków;
- picie przy użyciu łyżeczki czy rurki;
- lizanie lizaka;
- ściąganie ust w dziubek;
- rozchylanie ust w kierunku kącików ust (szeroki uśmiech);
- rozchylanie i składanie warg do uśmiechu;
- zaciskanie warg;
- nagryzanie górnymi zębami na dolną wargę i dolnymi na górną;
- nadymanie policzków - baloniki;
- parskanie koni - wibracja warg;
- warczenie motoru;
- oblizywanie ust przez dziecko (usta posmarowane miodem);
 
 
 
 
 Podniebienie miękkie:
- wdech przez nos i wydech przez usta przy szeroko otwartych ustach;
- wdychanie powietrza przez usta przy zakrytym nosie;
- wdychanie powietrza przez nos przy zamkniętych ustach;
- naśladowanie odgłosów gęsi - gęganie;
- naśladowanie odgłosów płukanego gardła;
 
Szczęka dolna:
- opuszczanie i podnoszenie szczęki dolnej;
- przesuwanie szczęki dolnej w prawo i w lewo;
- wysuwanie szczęki dolnej do przodu i cofanie jej;
- żucie.
  
Ćwiczenia w oddychaniu:
- przetaczanie powietrza w ustach (usta zamknięte) z jednej strony na drugą;  
- cmokanie;
- gwizdanie;
- wciąganie i wydmuchiwanie powietrza;
- dmuchanie na wiatraczek, na płomień świecy;
- nadmuchiwanie balonika;
- dmuchanie na przedmiot unoszący, zawieszony bądź opadający   (kartka, piórko);
- wąchanie kwiatów;
- wdech z unoszeniem ramion do góry;
- wydech z opadaniem ramion.
 

 

Ćwiczenia percepcji słuchowej (słuchu fonematycznego):
 
-         rozróżnianie i naśladowanie dźwięków, odgłosów dochodzących z otoczenia  (zwierząt, osób);
-         wysłuchiwanie i rozróżnianie dźwięków ze względu na jego natężenie, tempo (cicho-głośno, wolno-szybko);
-         wyodrębnianie zdań w mowie:
-         słuchanie prostych wypowiedzi do obrazka (np.: To lala. Ona śpi.), dziecko bierze tyle klocków, ile jest zdań;
 
 
wyodrębnianie wyrazów w zdaniu:
-         opisywanie obrazka zdaniami dwuwyrazowymi, np.: Świeci słońce. Dziecko  mówi zdanie potem określa wyraz pierwszy  i drugi i tym samym  liczy  wyrazy w zdaniu (to samo ćwiczyć ze zdaniami trzy i czterowyrazowymi);
-         uzupełnianie zdań brakującym wyrazem, np.: Ola pije...; Ola pije mleko, a Kasia...(herbatę);
 
 
wyodrębnianie sylab w wyrazach:
-         dzielenie wyrazów na sylaby;
-         łączenie wyrazów z sylab (synteza sylabowa);
-         dzielenie wyrazów na sylaby z jednoczesnym układaniem klocków   układanie obrazów graficznych modelu sylabowego, liczenie sylab;
-         zabawa w dokańczanie wyrazów, podajemy dziecku obrazki, a następnie wypowiadamy pierwszą sylabę jednego z nich, np.: ko..(tek);
 
 
rozpoznawanie i wyodrębnianie głosek z wyrazów:
-         rozpoznawanie i wyodrębnianie głosek w nagłosie, śródgłosie, wygłosie;
-         wskazywanie, wyszukiwanie i grupowanie obrazków, których nazwy zaczynają się wskazaną głoską;
-         łączenie w pary obrazków, których nazwy łączą się zbiegiem głosek, np.: mak-kot,itp., (domino obrazkowe);
-         odgadywanie wyrazu, jaki dziecko usłyszało i dobranie odpowiedniego obrazka ( d-o-m-e-k);
-         zabawa w różnicowaniu głosek w wyrazach - zadaniem dziecka jest grupowanie przedmiotów, obrazków według grup z danej głoski;
-         różnicowanie słów i sylab podobnie brzmiących lub o podobnym brzmieniu, np.: wskazywanie przez dziecko obrazków po usłyszeniu ich nazwy (bucik-budzik);
-         różnicowanie w wyrazach głosek dźwięcznych i bezdźwięcznych (segregowanie obrazków).
 
 

Ćwiczenia rozwijające i wzbogacające słownik dziecka i pamięć słowną:

-         słuchanie nazw i wskazywanie odpowiadających im desygnatów:

-         poznawanie części ciała, np.: to moja głowa, dotknij swojej głowy;

-         zbieranie zabawek;

-         oglądanie książek z obrazkami tematycznymi (zabawki, pojazdy);

-         wyszukiwanki, zapamiętywanki; dziecko ma przed sobą przedmioty lub obrazki, które ma wyszukać i ułożyć w podanej kolejności;

-         wprowadzanie pojęć dotyczących położenia przedmiotów w przestrzeni i rozumienia prostych konstrukcji przyimkowych: na, w, pod, itp.

-         powtarzanie nazw przedmiotów znajdujących się wokół dziecka:

-         zabawa: "co to jest? " lub "jaki to kolor?". Podajemy dziecku przedmiot i zadajemy pytania;

-         samodzielne nazywanie przedmiotów, cech, czynności, części ciała.